Het controleren van de opslagruimte

Het is belangrijk van tijd tot tijd te controleren dat er voldoende vrije ruimte op de opslagdevices overblijft. Gebruik het commando “df” voor een rapport over de beschikbare ruimte. Het zal er ongeveer als volgt uitzien (de informatie die wordt weergegeven is afkomstig van de Internet-server op mijn werk):

Filesystem         1024-blocks  Used Available Capacity Mounted on
/dev/sda1            1888052  135908  1654551      8%   /
/dev/sdd1            4299828  100084  3977246      2%   /archive
/dev/hda2            3048303  897858  1992794     31%   /archive2
/dev/hda1              11677    1380     9694     12%   /boot
/dev/sdc1            4299828  350310  3727020      9%   /home
/dev/sdb1            4299828  598504  3478826     15%   /usr
/dev/sda2            1888083  700414  1090075     39%   /var
/dev/scd0             593958  593958        0    100%   /cdrom

Deze bestandssystemen zijn nogal stabiel in dat ze tamelijk langzaam toenemen.

Het “/” (ala root) bestandssysteem, gemount op /dev/hda1, bevat de Linux-kernel, device drivers, en andere directory's. Hier worden ook de mailberichten bewaard (/var/spool/mail/) als ook de logbestanden (/var/adm/), maar aangezien mailberichten worden opgehaald en logbestanden worden gerecycled, blijft de beschikbare capaciteit tamelijk stabiel (naar schatting een groei van ongeveer 1% per maand). Logbestanden worden gerouleerd en worden wekelijks automatisch uitgewist, dus je zal altijd loginformatie van ongeveer een maand tot je beschikking hebben.

Tip: Concentreer je op de directory /var/spool/mail, als dit bestandssysteem snel toeneemt, -- zoek naar zeer grote mailboxen (iets als ``find /var/spool/mail -size +1000k'' zou een lijst met mailboxen groter dan 1Mb laten zien). De gebruiker haalt zijn mail waarschijnlijk niet op, is geabonneerd op een discussielijst met hoog volume, of hun e-mailpackage is niet zodanig geconfigureerd dat de mail van de server wordt verwijderd, als je een bestand aantreft dat groter is dan 1.000.000 bytes. Neem contact op met de gebruiker en/of schoon het mailbestand op, met “> mailbox”, (bv. ``>smithj'' om de mailbox van Joe Smith op te schonen). Controleer ook de directory ``/tmp/'' die mogelijk zo nu en dan moet worden opgeschoond (gewoonlijk blijven oude tin* bestanden van een afgebroken newsreader-sessie, oude afdrukbestanden, enz. achter).

Het “/usr/” (ala user) bestandssysteem, gemount op /dev/hda2, bevat gebruikers-installeerbare (gebruiker in de betekenis van voor de gebruiker geïnstalleerd door de systeembeheerder) software, dingen zoals je website-pagina's, enz. Dit is het grootste bestandssysteem, en het neemt ook tamelijk langzaam in grootte toe. De logbestanden voor de webpagina's kunnen hier ook zijn opgeslagen, en nemen in grootte toe; controleer en trim ze periodiek zover dat nodig is. Aan het begin van de maand worden op mijn computers de huidige web-logbestanden naar cumulatieve maandlogs verplaatst (bv. access_log.11 voor November's log entries). Aan het einde van het jaar worden ze allemaal verwijderd en begint de cyclus opnieuw (wat betekent dat iedere 1e januari een behoorlijke hoeveelheid beschikbare ruimte is te bespeuren).

Tip: Kijk in de directory's ``/usr/local/etc/httpd/logs'' en ``/usr/local/squid/logs/'' (als je ze hebt) als dit bestandssysteem snel toeneemt. Mogelijk zijn er logbestanden die te groot worden (als de website misschien teveel werd bezocht) Als de logs echter regelmatig worden uitgewist zoals ik dat doe, zou je hier geen problemen met ruimte moeten ervaren. (weliswaar zou ik ze zo mogelijk liever niet laten verwijderen, als de logs worden gebruikt voor statische analyses van het verkeer op mijn site). Een andere te controleren plaats voor potentieel te verwijderen bestanden is ``/usr/tmp/''.

Het “/home/” (ala user's personal home) bestandssysteem gemount op /dev/hda3, bevat alle directory's en de bestanden van de gebruiker(s). Tenzij je shell-accounts uitgeeft, zullen de meeste daarvan nutteloos en ontoegankelijk zijn voor de gebruiker (deze directory's werden bij de aanmaak van iedere gebruikersaccount aangemaakt en ze kunnen later worden gebruikt voor het forwarden van mail van de gebruiker, enz.). Gebruikers van shell-accounts als ook eventuele gebruikers zonder shell-accounts die webpagina's hebben (bv. persoonlijke webpagina's) zullen ze echter waarschijnlijk hier hebben opgeslagen. Bovendien worden de pagina's van de hoofdserver onder Red Hat, in de directory /home/httpd opgeslagen, terwijl ze bij andere distributies meestal in het /usr bestandssysteem worden opgeslagen (zie de the section called Web Server en HTTP Caching Proxy Beheer in Chapter 7 voor meer informatie).

Dit bestandssysteem neemt waarschijnlijk het langzaamste toe, tenzij je heel veel shell-accounts biedt.

Tip: Als de grootte van dit bestandssysteem plotseling toeneemt, komt dat waarschijnlijk doordat één van je gebruikers webpagina's of binaire bestanden aan zijn/haar persoonlijke ruimte toevoegt. Kijk in de ``/var/adm/xferlog.*'' logbestanden voor recente activiteiten, waarin je zou moeten kunnen zien welke gebruikers iets aan hun webpagina's hebben toegevoegd.

Ik heb tevens een “/archive/” (ala archiefbestanden) bestandssysteem, gemount op /dev/hdb1, wat een gereserveerde 1.02 Gb harddisk is die voor ieder doel kan worden gebruikt (bv. gegevensbestanden, software-kits, enz.). Een groot deel van deze disk (bij benadering 70%) gebruik ik voor volledige huidige disk-naar-disk backups van het systeem). In het algemeen gesproken kun je je eigen devices toevoegen en ze mounten als je dat wilt.

Ik ben ook in het bezit van een CD-ROM station, gemount als “/mnt/cdrom/” op /dev/scd0, een 24X-speed SCSI CD-ROM device waarmee iedere ISO9660 geformatteerde CD kan worden gelezen. Het wordt primair voor de installatie van software gebruikt, maar DOS/Windows CD's kunnen zonodig worden gemount en dan vanuit Windows 3.x/95/NT netwerk shares via een Samba-service worden benaderd (zie de the section called Windows-stijl File en Print Services met Samba in Chapter 7 voor details).

Met het commando “rm” zal een bestand worden verwijderd. Het gebruik is ``rm bestandsnaam''. Als je een bevestiging wilt van de verwijdering, gebruik je de optie “-i” (bv. ``rm -i *''). Er zal je voor ieder bestand om bevestiging worden gevraagd voordat het wordt verwijderd.

(Noot: Voor normale shell-gebruikers is dit de standaardwaarde -- maar denk er aan -- het root-account zal voor het verwijderen van bestanden niet om een bevestiging vragen, tenzij je de optie “-i” opgeeft!)

Wees voorzichtig geen domme typfout met dit commando te maken -- vooral als je als “root” bent ingelogd -- omdat dit er toe zal leiden dat je er spijt van zal krijgen als je het verkeerde bestand verwijderd.